Η εξέλιξη των χεριών οφείλεται στα πόδια

Επιστήμονες υποστηρίζουν ότι έλυσαν το μυστήριο για το πώς τα ανθρώπινα χέρια έγιναν επαρκώς ευέλικτα ώστε να μπορούν να κατασκευάζουν και να χειρίζονται λίθινα εργαλεία.

Η ερευνητική ομάδα ισχυρίζεται στο έντυπο Evolution ότι οι αλλαγές στα χέρια και τα δάχτυλα υπήρξαν «παρενέργεια» των μεταβολών στο σχήμα των ποδιών.
Αυτό, όπως υποστηρίζουν, δείχνει ότι η ικανότητα να στεκόμαστε όρθιοι και να περπατάμε στα δύο πόδια είναι εγγενώς συνδεδεμένη με αυτή της δημιουργίας εργαλείων.
Ο Campbell Rolian, επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Κάλγκαρι του Καναδά και επικεφαλής της πρόσφατης έρευνας, δήλωσε: «Αυτό μας πάει πίσω στην “Καταγωγή του Ανθρώπου” του Δαρβίνου. [Ο Δαρβίνος] ήταν ο πρώτος που σκέφθηκε τον συσχετισμό μεταξύ τεχνολογίας λίθινων εργαλείων και διποδισμού. Η ιδέα του ήταν ότι επρόκειτο για δύο ξεχωριστά συμβάντα και ότι πραγματοποιήθηκαν διαδοχικά – ο διποδισμός απελευθέρωσε τα χέρια ώστε να εξελιχθούν για άλλους σκοπούς. Αυτό που δείξαμε ήταν ότι οι διαφοροποιήσεις σε χέρια και πόδια είναι παρόμοιες εξελίξεις».
Ο Δρ Rolian και οι συνάδελφοί του μέτρησαν χέρια και πόδια τόσο ανθρώπων όσο και χιμπαντζήδων. Στόχος τους ήταν να βρουν πώς θα μπορούσαν να έχουν εξελιχθεί τα χέρια και τα πόδια των προγόνων μας που ομοίαζαν περισσότερο με τους σημερινούς χιμπαντζήδες. Οι μετρήσεις έδειξαν έντονη αντιστοιχία ανάμεσα σε παρόμοια μέρη των χεριών και των ποδιών. «Όταν έχεις μακρύ μεγάλο δάχτυλο, μάλλον έχεις και μακρύ αντίχειρα», εξήγησε ο επιστήμονας. «Ένας λόγος για τον οποίο τα δάχτυλα των χεριών και των ποδιών συσχετίζονται τόσο πολύ είναι επειδή μοιράζονται παρόμοιο γενετικό και αναπτυξιακό “σχέδιο” και μικρές αλλαγές σε αυτό το σχέδιο μπορούν να επηρεάσουν παράλληλα τα χέρια και τα πόδια».
Με αυτά τα ανατομικά δεδομένα, οι ερευνητές ήταν σε θέση να δημιουργήσουν μία μαθηματική προσομοίωση των εξελικτικών αλλαγών. «Χρησιμοποιήσαμε το μαθηματικό μοντέλο για να προσομοιώσουμε τις εξελικτικές πιέσεις σε χέρια και πόδια». Το μοντέλο στην ουσία ρυθμίζει το σχήμα των χεριών ή των ποδιών, αναπαράγοντας μικρές εξελικτικές αλλαγές προκειμένου να εξετάσει τις επιδράσεις τους. Προσομοιώνοντας αυτή την εξελικτική μεταβολή σχήματος, η ομάδα διαπίστωσε ότι οι αλλαγές στα πόδια προκαλούσαν παράλληλες τροποποιήσεις στα χέρια, ειδικά στις σχετικές αναλογίες των δαχτύλων των χεριών και των ποδιών.
Αυτές οι παράλληλες αλλαγές, ανέφερε ο Δρ Rolian, μπορεί να υπήρξαν μια σημαντική εξελικτική διαφοροποίηση που επέτρεψε στους προγόνους μας, συμπεριλαμβανομένων των Νεάντερταλ, να αναπτύξουν τη δεξιότητα για την κατασκευή λίθινων εργαλείων.
Ωστόσο, ο καθηγητής ανατομίας του Πανεπιστημίου του Λίβερπουλ, Robin Crompton, επεσήμανε ότι η έρευνα εγείρει ερωτήματα. «Προσωπικά δεν είμαι πεπεισμένος ότι τα χέρια και τα πόδια των χιμπαντζήδων είναι καλό μοντέλο – από αυτή την άποψη τα πόδια του γορίλα θα ήταν πιο ενδιαφέροντα», δήλωσε στο BBC. Τόνισε, ακόμη, ότι κατά την εξελικτική διαδικασία άλλαξαν πολλά περισσότερα στο λειτουργικό σχήμα και τη βιομηχανική του ανθρώπινου ποδιού πέρα από τις αναλογίες του.