Η κρίση ταυτότητας της κεντροαριστεράς πανευρωπαϊκά και η απειλή της ακροδεξιάς

  Πολύς λόγος γίνεται πλέον σχετικά με την πολιτική στρατηγική που ακολουθεί η σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία. Όχι μόνο στην Ελλάδα, όπου η Δημοκρατική Συμπαράταξη κάτω από νέα δεδομένα ψάχνει το πολιτικό στίγμα και κατεύθυνσή της, αλλά και εν γένει στην Ευρώπη.
Σε μια διαρκώς μεταβαλλόμενη Ευρώπη με δομικά προβλήματα, κρίσεις, αβεβαιότητα, αστάθμητους παράγοντες και ανισότητες, όπου προστέθηκε εσχάτως και ένα ακόμα πρόβλημα, αυτό του διαρκώς αυξανόμενου ακροδεξιού κινδύνου, η σοσιαλδημοκρατία καλείται να παίξει ξανά τον ρόλο της.

Τα παλαιότερα- προ της οικονομικής κρίσης- χρόνια, η πολιτική ατμομηχανή της ανάπτυξης ήταν τα κόμματα που κινούνταν στον σοσιαλδημοκρατικό χώρο. Στη Γαλλία, στη Σουηδία και σε πολλές ακόμα χώρες. Πολιτικές που διακατέχονταν από μια ισορροπία ανάμεσα στις ιδιωτικές επενδύσεις (ελεύθερη οικονομία) και ταυτόχρονα στην προστασία των κοινωνικά αδύναμων πολιτών και άσκηση κοινωνικής πολιτικής.

Ήρθε αυτή η κρίση εξ Αμερικής προερχόμενη το 2008 και... μόλυνε την Ευρώπη. Δημιούργησε τοξικά ομόλογα στις τράπεζες και επηρεάστηκαν τα δημοσιονομικά πολλών χωρών της Γηραιάς Ηπείρου, ειδικά των οικονομικά αδύναμων χωρών όπου δεν είχαν τα εργαλεία και την δύναμη (πχ. οικονομική αυτάρκεια, δυνατό τραπεζικό σύστημα) να ανταπεξέλθουν.

Μοιραία λοιπόν οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες αυξήθηκαν ραγδαία, η διαφορά μεταξύ ευρωπαϊκού νότου και βορρά έγινε πιο αισθητή και μεγάλη, μέσα σε ένα έτσι κι αλλιώς στρεβλό γραφειοκρατικό ευρωπλαίσιο. Μέσα στις συνθήκες αυτές, πολιτικές σοσιαλδημοκρατικού χαρακτήρα δεν θα μπορούσαν να στεριώσουν, καθώς ήδη ένας αέρας νεο- φιλελεύθερος έπνεε ήδη παντού. Στο τραπεζικό σύστημα, στους επενδυτές, στα χρηματιστήρια, στην άσκηση πολιτικών των Θεσμών αλλά και των εθνικών κυβερνήσεων. Μια εξαιρετικά σκληρή δημοσιονομική πολιτική βασισμένη στην διαρκή και μόνο λιτότητα χωρίς αναπτυξιακές δικλείδες επιβλήθηκε από τις Βρυξέλλες δια μέσω Βερολίνου, χωρίς να υπάρχει ισχυρός αντίλογος που να μεταφράζεται σε εναλλακτικό προγραμματικό πλαίσιο εκ μέρους του χώρου της σοσιαλδημοκρατίας πρωτίστως και της αριστεράς.

Δεν είναι τυχαίο λοιπόν το ποσοστό που πέτυχε στις φετινές Γερμανικές εκλογές το SPD, ποσοστό αρκετά χαμηλότερο των προσδοκιών των στελεχών και οπαδών του. Το ίδιο περίπου συνέβη και στην Γαλλία, για τους ίδιους λόγους, με το κόμμα του Ολάντ να συντρίβεται με διαρροή ψηφοφόρων στο κεντρώο κόμμα του Μακρόν και όχι μόνο όμως.

Στην Ελλάδα, το τότε ΠΑΣΟΚ υπέστη ιστορική καθίζηση ήδη από το 2012 αφού εκούσια ή ακούσια εφάρμοσε ακραία νεοφιλελεύθερες πολιτικές.
Κόμματα της δεξιάς επικράτησαν και στην Ιβηρική χερσόνησο σε Πορτογαλία και Ισπανία, εφαρμόζοντας πολιτικές μέσα στα στενά πλαίσια που ορίζει το διευθυντήριο των Βρυξελλών και η Φρανκφούρτη.

Και ύστερα από αυτά πολλοί ισχυρίζονται ότι η σοσιαλδημοκρατία καλείται να πάρει θέση συνεργασίας στη νέα εποχή που διαμορφώνεται. Σε πολλές χώρες, όπως και στην Ελλάδα πριν λίγα χρόνια, όπως και στη Γερμανία μέχρι πρότινος τα κόμματα της κεντροαριστεράς έγιναν απλά οι ελάσσονες συμπληρωματικοί πόλοι των συντηρητικών- κυρίαρχων- παρατάξεων. Έτσι απογοήτευσαν έτη περισσότερο τους παραδοσιακούς και παλιούς ψηφοφόρους τους.

Το ερώτημα πλέον είναι εάν συνολικά η κεντροαριστερά στην Ευρώπη θα έπρεπε να επιδιώξει συνεργασίες σε κοινή προγραμματική βάση με την Ευρωπαϊκή Αριστερά. Όντως είναι ένα εύλογο ερώτημα που θέτουν τελευταία πολλοί (πχ στην Ελλάδα αυτή είναι η απορία και... αιτίαση του ΣΥΡΙΖΑ στη ΔΗΣΥ, τους λένε «θα πάτε πάλι με την δεξιά»;), αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι και η απάντηση είναι απλή.

Υπάρχουν και κάποιοι, όπως εγώ προσωπικά, που πιστεύω ότι η κεντροαριστερά πρέπει να αναδιαμορφώσει μια νέα πολιτική στρατηγική που να περιλαμβάνει σαφείς θέσεις, λύσεις, προτάσεις που να ανταποκρίνονται στα σύγχρονα πολιτικοοικονομικά δεδομένα και συνθήκες. Χρειάζεται σαφώς δηλαδή μια προγραμματική αναπροσαρμογή, με κύριο γνώμονα την κοινωνική μέριμνα και την προστασία των ευάλωτων. Και αυτό να γίνει σε ευρωπαϊκή κοινή βάση.
Θα έλεγα ότι σε έναν βαθμό αυτές οι προτάσεις θα πρέπει να είναι ενάντια στην δημοσιονομική πολιτική που εφαρμόζεται σήμερα στην Ευρώπη, χωρίς όμως παράλληλα αριστερές ιδεοληψίες και στρεβλώσεις.

Με όμως ή χωρίς την συνεργασία με την ευρωαριστερά, τα κεντροαριστερά κόμματα (αυτό είναι το σημαντικό) είναι επείγον και άμεσα απαραίτητο να κάνουν ένα μεγάλο ανάχωμα στην νέα άνοδο του φασισμού, ώστε να αποφύγουμε στο μέλλον μια τραγική επανάληψη της Ιστορίας...




Μίμης Κ.