«Η έλλειψη ανταγωνισμού τόσο στην
παραγωγή όσο και στην προμήθεια ηλεκτρισμού επηρέασε αρνητικά την
εγχώρια αγορά, περιορίζοντας τις διαθέσιμες επιλογές για χαμηλότερες
τιμές και καλύτερες υπηρεσίες», επισημαίνει στην έκθεση της για τη
νομισματική πολιτική η ΤτΕ, η οποία καλεί σε θέσπιση εκείνων των
ρυθμιστικών μέτρων με σκοπό
την ισότιμη πρόσβαση των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας στο εγχώριο
ενεργειακό μίγμα ώστε να αναπτυχθεί υγιής ανταγωνισμός και να βελτιωθεί η
ποιότητα και οι τιμές παροχής ηλεκτρικού ρεύματος στους καταναλωτές.
Ειδικότερα, όπως επισημαίνει, σε επίπεδο εγκατεστημένης ισχύος, το μερίδιο της ΔΕΗ Α.Ε. ανήλθε το 2015 στο 81,7%, έναντι 79,7% το 2012. Η ενίσχυση του μεριδίου της συνδέεται με την είσοδο νέας υδροηλεκτρικής μονάδας το 2014 και νέας μονάδας φυσικού αερίου το 2013. Σημειώνεται ότι τα έτη 2013-2015 η εγκατεστημένη ισχύς των μονάδων φυσικού αερίου και των μονάδων ΑΠΕ υπερέβη την αντίστοιχη των λιγνιτικών μονάδων.
Σύμφωνα με την ΤτΕ «η εξέλιξη αυτή ήταν απόρροια των ισχυρών επενδυτικών κινήτρων που δόθηκαν από το 2006 για την αντιμετώπιση του σημαντικού ελλείμματος ισχύος, καθώς και της κυβερνητικής επιλογής να μη γίνουν επενδύσεις σε μονάδες παραγωγής λιθάνθρακα. Η σταδιακή απόσυρση πεπαλαιωμένων λιγνιτικών μονάδων πάντως αναμένεται μακροπρόθεσμα να επηρεάσει σημαντικά το μίγμα της ηλεκτροπαραγωγής. Ωστόσο, το αντίστοιχο μερίδιο της ΔΕΗ στη συνολική εγκατεστημένη ισχύ (συμπεριλαμβανομένων των ΑΠΕ) μειώθηκε το 2015 στο 61,6%, από 63,5% το 2012».
Αναφορικά με τα μερίδια παραγόμενης ενέργειας πλην ΑΠΕ, το μερίδιο της ΔΕΗ Α.Ε. το 2015 παρουσίασε σημαντική αύξηση, φθάνοντας το 88% έναντι 78% τα έτη 2012-2013 Η ενίσχυση της συγκέντρωσης εις βάρος των ανεξάρτητων παραγωγών εκτιμάται ότι αποτυπώνει τις δυσκολίες δραστηριοποίησης των τελευταίων υπό συνθήκες οικονομικής κρίσης αλλά και ατελούς απελευθέρωσης της αγοράς.
Σχετικά με τη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, το 2015 η ΔΕΗ παρέμεινε ο βασικός προμηθευτής, αντιπrοσωπεύοντας το 95,9% του συνολικού αριθμού πελατών. Ωστόσο, το ποσοστό συμμετοχής της ΔΕΗ στη συνολική κατανάλωση εμφανίζεται μειωμένο έναντι του 2012 (99,1%), μετά από συγκρατημένη αλλά σταθερή καθοδική πορεία τα τελευταία χρόνια και παρά το γεγονός ότι το μερίδιο της ΔΕΗ στην εγκατεστημένη ισχύ καθώς και το μερίδιό της στην παραγόμενη ενέργεια αυξήθηκαν μεταξύ 2012 και 2015. Σημειώνεται επίσης ότι στα μη διασυνδεδεμένα νησιά η ΔΕΗ παραμένει ο αποκλειστικός προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας.
Όπως καταγράφει η έκθεση «στη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας παρατηρούνται κάποιες ακαμψίες, που επιβραδύνουν τις προσπάθειες για την πραγματική απελευθέρωση της αγοράς. Τα γεγονότα του 2012, που οδήγησαν στη διαγραφή από το Μητρώο Συμμετεχόντων, λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών, τεσσάρων εναλλακτικών προμηθευτών,κλόνισαν προς στιγμήν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Επίσης, για ένα σημαντικό τμήμα πελατών της ΔΕΗ δεν είναι εύκολο να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις προκειμένου να μετακινηθεί σε εναλλακτικό προμηθευτή.
Σε αυτό το τμήμα ανήκουν οι αγρότες, οι οποίοι χρησιμοποιούν τα φθηνά τιμολόγια της ΔΕΗ, οι μεγάλοι βιομηχανικοί πελάτες που απολαμβάνουν κάποιες εκπτώσεις, καθώς και οι φορείς που στεγάζονται σε δημόσια κτίρια. Από την άλλη πλευρά, παρά τις δυσκολίες στο άνοιγμα της αγοράς, υπάρχουν νέοι παίκτες στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, όπως οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, οι οποίες επιζητούν να εκμεταλλευθούν το συγκριτικό πλεονέκτημα της σταθερής σχέσης με την πελατειακή τους βάση».
Σύμφωνα με την ΤτΕ «η στασιμότητα που παρατηρήθηκε τα τελευταία χρόνια στην απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και οι απαραίτητες μεταρρυθμιστικές δράσεις για την άμεση επιτάχυνσή της καταγράφηκαν και στη Σύμβαση Χρηματοδοτικής Διευκόλυνσης του 2015. Ειδικότερα, στον Ν. 4336/2015 υπήρξε πρόβλεψη για τα ακόλουθα: α) τροποποίηση των κανόνων της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας προκειμένου να αποφευχθεί η λειτουργία σταθμών κάτω από το μεταβλητό κόστος, β) αναθεώρηση των τιμολογίων της ΔΕΗ βάσει κόστους, μεταξύ άλλων αντικαθιστώντας την έκπτωση 20% για τους χρήστες υψηλής τάσης με τιμολόγια βάσει του οριακού κόστους, γ) μείωση των μεριδίων χονδρικής και λιανικής αγοράς της ΔΕΗ κατά 25% με στόχο να μειωθούν κάτω του 50% έως το 2020 και δ) ιδιωτικοποίηση της επιχείρησης μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (ΑΔΜΗΕ).
Ωστόσο, στη συνέχεια των διαπραγματεύσεων με τους θεσμούς για την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης και την ψήφιση του Ν. 4389/201610, σχετικά με τη μείωση του μεριδίου της ΔΕΗ υιοθετήθηκε το μοντέλο των δημοπρασιών ισχύος (ΝΟΜΕ)11, απομακρύνοντας το εναλλακτικό σχέδιο της πώλησης μονάδων της ΔΕΗ. Επίσης, προβλέπεται μείωση του μεριδίου της ΔΕΗ κατά 20% έως το 2017 (αντί 25% έως το 2018), με την πρώτη δημοπρασία για ποσότητα ίση με το 8% του συνολικού όγκου του ηλεκτρισμού που διακινείται στο διασυνδεδεμένο σύστημα να υλοποιείται το δεύτερο εξάμηνο του 2016. Όσον αφορά την ιδιωτικοποίηση της επιχείρησης μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (ΑΔΜΗΕ), προβλέπεται πώληση του 49% της ΑΔΜΗΕ Α.Ε., η συμμετοχή του Δημοσίου στο μετοχικό της κεφάλαιο δεν μπορεί να υπολείπεται του 51%, ενώ ο έλεγχός της θα ασκείται από κρατικό φορέα στον οποίο δεν θα συμμετέχει η ΔΕΗ ή οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση που ασκεί δραστηριότητες προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου. Η διαδικασία ιδιωτικοποίησης ορίζεται ότι θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως το Φεβρουάριο του 2017».
Σύμφωνα με την ΤτΕ «η θέσπιση των ρυθμιστικών μέτρων με σκοπό την ισότιμη πρόσβαση των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας στο εγχώριο ενεργειακό μίγμα αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην ανάπτυξη υγιούς ανταγωνισμού και στη βελτίωση της ποιότητας και των τιμών παροχής ηλεκτρικής ενέργειας στους τελικούς καταναλωτές».
Συμπερασματικά αναφέρεται στην έκθεση ότι «η απελευθέρωση στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ιδιαίτερα στην παραγωγή και στη χονδρική, παρουσίασε στασιμότητα, υπό τη συνδυασμένη επίδραση (α) της ατελούς σχεδίασης και εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων και (β) της επενδυτικής ένδειας λόγω της παρατεταμένης ύφεσης της οικονομίας. Εκτιμάται ότι η άμεση προώθηση των μεταρρυθμίσεων που περιλαμβάνονται στις σχετικές διατάξεις των νομοθετημάτων του 2015 και του 2016 και αναφέρθηκαν αναλυτικά παραπάνω θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της αγοράς και θα ενεργοποιήσουν σοβαρές επενδυτικές προσπάθειες και βέλτιστες επιχειρηματικές πρακτικές, τόσο στο χώρο της παραγωγής όσο και στη διανομή και κατανάλωση της ηλεκτρικής ενέργειας. Σε αυτή την κατεύθυνση αναμένεται να συμβάλουν κυρίως η πρόσβαση των ανεξάρτητων παραγωγών στη λιγνιτική και υδροηλεκτρική παραγωγή μέσω δημοπρασιών αλλά και η ιδιωτικοποίηση της ΑΔΜΗΕ Α.Ε., η οποία αναμένεται να αποκαταστήσει δικαιότερους όρους ανταγωνισμού ανάμεσα στους ιδιώτες παρόχους και τη ΔΕΗ».
Ειδικότερα, όπως επισημαίνει, σε επίπεδο εγκατεστημένης ισχύος, το μερίδιο της ΔΕΗ Α.Ε. ανήλθε το 2015 στο 81,7%, έναντι 79,7% το 2012. Η ενίσχυση του μεριδίου της συνδέεται με την είσοδο νέας υδροηλεκτρικής μονάδας το 2014 και νέας μονάδας φυσικού αερίου το 2013. Σημειώνεται ότι τα έτη 2013-2015 η εγκατεστημένη ισχύς των μονάδων φυσικού αερίου και των μονάδων ΑΠΕ υπερέβη την αντίστοιχη των λιγνιτικών μονάδων.
Σύμφωνα με την ΤτΕ «η εξέλιξη αυτή ήταν απόρροια των ισχυρών επενδυτικών κινήτρων που δόθηκαν από το 2006 για την αντιμετώπιση του σημαντικού ελλείμματος ισχύος, καθώς και της κυβερνητικής επιλογής να μη γίνουν επενδύσεις σε μονάδες παραγωγής λιθάνθρακα. Η σταδιακή απόσυρση πεπαλαιωμένων λιγνιτικών μονάδων πάντως αναμένεται μακροπρόθεσμα να επηρεάσει σημαντικά το μίγμα της ηλεκτροπαραγωγής. Ωστόσο, το αντίστοιχο μερίδιο της ΔΕΗ στη συνολική εγκατεστημένη ισχύ (συμπεριλαμβανομένων των ΑΠΕ) μειώθηκε το 2015 στο 61,6%, από 63,5% το 2012».
Αναφορικά με τα μερίδια παραγόμενης ενέργειας πλην ΑΠΕ, το μερίδιο της ΔΕΗ Α.Ε. το 2015 παρουσίασε σημαντική αύξηση, φθάνοντας το 88% έναντι 78% τα έτη 2012-2013 Η ενίσχυση της συγκέντρωσης εις βάρος των ανεξάρτητων παραγωγών εκτιμάται ότι αποτυπώνει τις δυσκολίες δραστηριοποίησης των τελευταίων υπό συνθήκες οικονομικής κρίσης αλλά και ατελούς απελευθέρωσης της αγοράς.
Σχετικά με τη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, το 2015 η ΔΕΗ παρέμεινε ο βασικός προμηθευτής, αντιπrοσωπεύοντας το 95,9% του συνολικού αριθμού πελατών. Ωστόσο, το ποσοστό συμμετοχής της ΔΕΗ στη συνολική κατανάλωση εμφανίζεται μειωμένο έναντι του 2012 (99,1%), μετά από συγκρατημένη αλλά σταθερή καθοδική πορεία τα τελευταία χρόνια και παρά το γεγονός ότι το μερίδιο της ΔΕΗ στην εγκατεστημένη ισχύ καθώς και το μερίδιό της στην παραγόμενη ενέργεια αυξήθηκαν μεταξύ 2012 και 2015. Σημειώνεται επίσης ότι στα μη διασυνδεδεμένα νησιά η ΔΕΗ παραμένει ο αποκλειστικός προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας.
Όπως καταγράφει η έκθεση «στη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας παρατηρούνται κάποιες ακαμψίες, που επιβραδύνουν τις προσπάθειες για την πραγματική απελευθέρωση της αγοράς. Τα γεγονότα του 2012, που οδήγησαν στη διαγραφή από το Μητρώο Συμμετεχόντων, λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών, τεσσάρων εναλλακτικών προμηθευτών,κλόνισαν προς στιγμήν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Επίσης, για ένα σημαντικό τμήμα πελατών της ΔΕΗ δεν είναι εύκολο να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις προκειμένου να μετακινηθεί σε εναλλακτικό προμηθευτή.
Σε αυτό το τμήμα ανήκουν οι αγρότες, οι οποίοι χρησιμοποιούν τα φθηνά τιμολόγια της ΔΕΗ, οι μεγάλοι βιομηχανικοί πελάτες που απολαμβάνουν κάποιες εκπτώσεις, καθώς και οι φορείς που στεγάζονται σε δημόσια κτίρια. Από την άλλη πλευρά, παρά τις δυσκολίες στο άνοιγμα της αγοράς, υπάρχουν νέοι παίκτες στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, όπως οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, οι οποίες επιζητούν να εκμεταλλευθούν το συγκριτικό πλεονέκτημα της σταθερής σχέσης με την πελατειακή τους βάση».
Σύμφωνα με την ΤτΕ «η στασιμότητα που παρατηρήθηκε τα τελευταία χρόνια στην απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και οι απαραίτητες μεταρρυθμιστικές δράσεις για την άμεση επιτάχυνσή της καταγράφηκαν και στη Σύμβαση Χρηματοδοτικής Διευκόλυνσης του 2015. Ειδικότερα, στον Ν. 4336/2015 υπήρξε πρόβλεψη για τα ακόλουθα: α) τροποποίηση των κανόνων της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας προκειμένου να αποφευχθεί η λειτουργία σταθμών κάτω από το μεταβλητό κόστος, β) αναθεώρηση των τιμολογίων της ΔΕΗ βάσει κόστους, μεταξύ άλλων αντικαθιστώντας την έκπτωση 20% για τους χρήστες υψηλής τάσης με τιμολόγια βάσει του οριακού κόστους, γ) μείωση των μεριδίων χονδρικής και λιανικής αγοράς της ΔΕΗ κατά 25% με στόχο να μειωθούν κάτω του 50% έως το 2020 και δ) ιδιωτικοποίηση της επιχείρησης μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (ΑΔΜΗΕ).
Ωστόσο, στη συνέχεια των διαπραγματεύσεων με τους θεσμούς για την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης και την ψήφιση του Ν. 4389/201610, σχετικά με τη μείωση του μεριδίου της ΔΕΗ υιοθετήθηκε το μοντέλο των δημοπρασιών ισχύος (ΝΟΜΕ)11, απομακρύνοντας το εναλλακτικό σχέδιο της πώλησης μονάδων της ΔΕΗ. Επίσης, προβλέπεται μείωση του μεριδίου της ΔΕΗ κατά 20% έως το 2017 (αντί 25% έως το 2018), με την πρώτη δημοπρασία για ποσότητα ίση με το 8% του συνολικού όγκου του ηλεκτρισμού που διακινείται στο διασυνδεδεμένο σύστημα να υλοποιείται το δεύτερο εξάμηνο του 2016. Όσον αφορά την ιδιωτικοποίηση της επιχείρησης μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (ΑΔΜΗΕ), προβλέπεται πώληση του 49% της ΑΔΜΗΕ Α.Ε., η συμμετοχή του Δημοσίου στο μετοχικό της κεφάλαιο δεν μπορεί να υπολείπεται του 51%, ενώ ο έλεγχός της θα ασκείται από κρατικό φορέα στον οποίο δεν θα συμμετέχει η ΔΕΗ ή οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση που ασκεί δραστηριότητες προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου. Η διαδικασία ιδιωτικοποίησης ορίζεται ότι θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως το Φεβρουάριο του 2017».
Σύμφωνα με την ΤτΕ «η θέσπιση των ρυθμιστικών μέτρων με σκοπό την ισότιμη πρόσβαση των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας στο εγχώριο ενεργειακό μίγμα αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην ανάπτυξη υγιούς ανταγωνισμού και στη βελτίωση της ποιότητας και των τιμών παροχής ηλεκτρικής ενέργειας στους τελικούς καταναλωτές».
Συμπερασματικά αναφέρεται στην έκθεση ότι «η απελευθέρωση στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ιδιαίτερα στην παραγωγή και στη χονδρική, παρουσίασε στασιμότητα, υπό τη συνδυασμένη επίδραση (α) της ατελούς σχεδίασης και εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων και (β) της επενδυτικής ένδειας λόγω της παρατεταμένης ύφεσης της οικονομίας. Εκτιμάται ότι η άμεση προώθηση των μεταρρυθμίσεων που περιλαμβάνονται στις σχετικές διατάξεις των νομοθετημάτων του 2015 και του 2016 και αναφέρθηκαν αναλυτικά παραπάνω θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της αγοράς και θα ενεργοποιήσουν σοβαρές επενδυτικές προσπάθειες και βέλτιστες επιχειρηματικές πρακτικές, τόσο στο χώρο της παραγωγής όσο και στη διανομή και κατανάλωση της ηλεκτρικής ενέργειας. Σε αυτή την κατεύθυνση αναμένεται να συμβάλουν κυρίως η πρόσβαση των ανεξάρτητων παραγωγών στη λιγνιτική και υδροηλεκτρική παραγωγή μέσω δημοπρασιών αλλά και η ιδιωτικοποίηση της ΑΔΜΗΕ Α.Ε., η οποία αναμένεται να αποκαταστήσει δικαιότερους όρους ανταγωνισμού ανάμεσα στους ιδιώτες παρόχους και τη ΔΕΗ».

Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.