Πέμπτη 31 Δεκεμβρίου 2015

WWF ΕΛΛΑΣ:ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

1)ΔΑΣΗ
Το εναρκτήριο λάκτισμα της δράσης του WWF στην Ελλάδα, με την αναδάσωση του Υμηττού το 1969, είναι η μεγαλύτερη ίσως απόδειξη ότι η προστασία των δασών αποτελούσε και αποτελεί μία από τις βασικές μας προτεραιότητες.
Το 1998, ως εθνική οργάνωση πλέον, ήμασταν οι πρώτοι που ανοίξαμε τον δημόσιο διάλογο για την απειλή των δασικών πυρκαγιών και τα βαθύτερα αίτιά τους, μέσα από την τριετή εκστρατεία «Δάση για Πάντα». Με τη βοήθεια χιλιάδων υποστηρικτών, καταφέραμε να μην υποβαθμιστεί η προστασία των δασών κατά τη συνταγματική αναθεώρηση του 2001.
Όταν το 2007 ολόκληρη η χώρα και η κοινωνία συγκλονιζόταν από τις καταστροφικές πυρκαγιές, εμείς δεν θα μπορούσαμε να μείνουμε άπραγοι μπροστά στις στάχτες. Κάπως έτσι γεννήθηκε «Το Μέλλον των Δασών», το οποίο ολοκληρώθηκε πρόσφατα (2011) και αποτελεί ίσως το μεγαλύτερο έργο που έχουμε φέρει εις πέρας αλλά και ένα από τα μεγαλύτερα που έχει ποτέ υλοποιηθεί για την προστασία του περιβάλλοντος από μη κρατικό οργανισμό στη χώρα μας.
Ένα πρόγραμμα δράσης, προοπτικής, κοινωνικής κινητοποίησης, επιστημονικής γνώσης, πολιτικής πίεσης, συγκεκριμένων προτάσεων, με το βλέμμα πάντα στραμμένο σε ένα καλύτερο μέλλον για τα δάση μας. Οι αριθμοί αποδεικνύουν από μόνοι τους του λόγου το αληθές:
  • Εργαστήκαμε 28.886 ώρες στα δάση, φέρνοντας απτά αποτελέσματα για την ομαλή αναγέννηση των πυρόπληκτων περιοχών.
  • Χαρτογραφήσαμε 278.862 τετραγωνικά χιλιόμετρα γης, δημιουργώντας μία μοναδική βάση γνώσης για τα ελληνικά δάση και τον ελληνικό χώρο εν γένει.
  • Διενεργήσαμε 1.500 αυτοψίες.
  • Στηρίξαμε 84 εθελοντικές ομάδες δασοπροστασίας σε ολόκληρη τη χώρα.
  • Εκπαιδεύσαμε 11.530 μαθητές για την αξία των δασών μας και την ανάγκη προστασίας τους.
  • Παρακολουθήσαμε 868 απειλούμενα ζώα και καταρτίσαμε ολοκληρωμένες προτάσεις για την προστασία τους.
  • Καταθέσαμε συγκεκριμένες προτάσεις για μία ολοκληρωμένη δασοπροστασία με εξέχουσες: Ένα βιώσιμο μέλλον για τα δάση της Ελλάδας | Μάιος 2008, Εθελοντισμός, δασοπροστασία και δασοπυρόσβεση στην Ελλάδα | Ιούνιος 2009, Το αβέβαιο μέλλον των δασών | Ιούνιος του 2010
  • Υποβάλαμε 159 καταγγελίες για παράνομες ενέργειες σε δασικές εκτάσεις στις αρμόδιες αρχές, με την υποστήριξη της Νομικής Ομάδας Υποστήριξης Πολιτών.
  • Κινητοποιήσαμε την κοινωνία των πολιτών και συνεργαστήκαμε με 102 φορείς.
  • Κι όλα αυτά, με τη συγχρηματοδότηση των Κοινωφελών  Ιδρυμάτων Ι. Σ. Λάτση, Α. Γ. Λεβέντη και Μποδοσάκη, καθώς και με την υποστήριξη ιδιωτών.
Σήμερα, συνεχίζουμε ακόμη πιο δυναμικά, έχοντας γερά τα θεμέλια της γνώσης, της εμπειρίας αλλά και της υποστήριξης των ενεργών πολιτών.
Υπεύθυνη προγράμματος:Εύη Κορακάκη, Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.">e.korakaki@wwf.gr, 210 3314893

2)ΘΑΛΑΣΣΑ
Μπορεί ο θαλάσσιος κόσμος, που καλύπτει τα 2/3 της επιφάνειας του πλανήτη, να αποτιμηθεί χρηματικά; Αντικρίζοντας το θαύμα της θαλάσσιας ζωής, θα απαντούσαμε «όχι». Κι όμως, είναι σημαντικό να αποτιμηθεί ο «ανεκτίμητος» αυτός πλούτος ώστε να καταλάβουμε ακριβώς τι μας προσφέρει, αλλά και τι κινδυνεύουμε να χάσουμε.
© A. Bonetti / WWF Ελλάς
Η παγκόσμια ανάλυση του WWF, «Δίνοντας ζωή στην οικονομία των θαλασσών», βρίσκει ότι αν οι θάλασσές μας «μεταφράζονταν» σε μια εθνική οικονομία, τότε θα ήταν η έβδομη μεγαλύτερη παγκοσμίως, με «εθνικό ακαθάριστο προϊόν» που ξεπερνάει τα 2,5 τρις δολάρια ετησίως και συνολική αξία που αγγίζει τα 24 τρις δολάρια! Μόνο ο θαλάσσιος και παράκτιος τουρισμός της Μεσογείου, που αποτελεί το 1/3 της μεσογειακής θαλάσσιας οικονομίας, παράγει μια αξία 100 δισεκατομμυρίων και παρέχει 1,7 εκατομμύρια θέσεις εργασίας.

Η Μεσογειακή πρωτοβουλία του WWF

Η ανάπτυξη της Μεσογείου αποτελεί μια μεγάλη οικολογική πρόκληση. Στη Μεσόγειο, καταναλωτές, επιχειρήσεις και κυβερνητικές πολιτικές καθορίζουν το μέλλον της θάλασσας. Οι προκλήσεις είναι μεγάλες: η υπεραλίευση, που αφορά 4 στα 5 είδη ψαριών της Μεσογείου, απειλεί όχι μόνο τις οικολογικές ισορροπίες της θάλασσας, αλλά και έναν μεγάλο οικονομικό κλάδο. Αντίστοιχα συμβαίνει με άλλες μεγάλες προκλήσεις όπως η ρύπανση και η άναρχη δόμηση των ακτών. Είναι επείγον να βρούμε τις οικολογικές ισορροπίες που ταυτόχρονα θα επιτρέψουν μια δυναμική οικονομία.
Για την αντιμετώπιση των προκλήσεων αυτών, τα μεσογειακά γραφεία του WWF έχουν ενώσει τις δυνάμεις τους στη «Μεσογειακή Πρωτοβουλία», ως μια συντονισμένη προσπάθεια ανάδειξης και προστασίας τους φυσικού πλούτου της θάλασσας που μας συνδέει.

Οι στόχοι του Μεσογειακού προγράμματος:
  • Να ενημερώσουμε και να κινητοποιήσουμε για την αξία του θαλάσσιου και παράκτιου περιβάλλοντος και την ανάγκη βιώσιμης διαχείρισής του τόσο τον κόσμο, όσο και τους φορείς που το επηρεάζουν άμεσα,
  • Να παίξουμε καταλυτικό ρόλο στην εφαρμογή ολοκληρωμένων και βιώσιμων πρακτικών για την προστασία της φύσης σε πολιτικό και επιχειρηματικό επίπεδο 
  • Να προωθήσουμε ένα εναλλακτικό μοντέλο ανάπτυξης που θα εγγυάται την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, καθώς και κοινωνικά και οικονομικά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες
  • Να πετύχουμε την εφαρμογή και την εξάπλωση αειφορικών τρόπων διαχείρισης των θαλάσσιων πόρων από την πολιτεία και τον επιχειρηματικό κόσμο

Η δράση του WWF στην Ελλάδα:

Οι δράσεις μας στην Ελλάδα εντάσσονται στο πλαίσιο της «Μεσογειακής πρωτοβουλίας».

Εμβληματικά είδηΟργανώνουμε δράσεις ενημέρωσης, κατάρτισης αλλά και δράσεις πεδίου για είδη που κινδυνεύουν με εξαφάνιση, όπως ο ερυθρός τόνος, η χελώνα καρέτα, η Μεσογειακή φώκια, η πτεροφάλαινα, ο φυσητήρας και τα δελφίνια. Χωρίς αυτά τα σπάνια είδη, η Μεσόγειος δε θα ήταν η ίδια.

Αλιεία Συμμετέχουμε σε Μεσογειακά, εθνικά και τοπικά κέντρα λήψεως αποφάσεων, δουλεύουμε μαζί με ψαράδες, επιστήμονες, τις κρατικές υπηρεσίες, την προμηθευτική αλυσίδα και τους καταναλωτές. Στόχος μας η προστασία των θαλάσσιων πόρων, η προώθηση βιώσιμων πρακτικών και η υπεύθυνη εμπορία και κατανάλωση αλιευμάτων.

Ολοκληρωμένες παρεμβάσειςΠροωθούμε την αποτελεσματική και συμμετοχική διαχείριση των θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών με στόχο να στηρίξουμε όχι μόνο τη θαλάσσια βιοποικιλότητα αλλά και μια ζωντανή οικονομία. Αναλύουμε και αποτυπώνουμε την ανάπτυξη οικονομικών δραστηριοτήτων των ακτών και της θάλασσας της Μεσογείου, προκειμένου να προτείνουμε λύσεις για την ορθή χωροταξία και διαχείρισή τους.

3)ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ
Ένα πολύτιμο μωσαϊκό από δάση, πεδιάδες, ποτάμια, θάλασσα, νησιά, λίμνες, ορεινούς όγκους… Η χώρα μας είναι μία από τις πιο πλούσιες στον κόσμο, καθώς φιλοξενεί μια απίστευτη ποικιλία οικοσυστημάτων και ειδών. Οι σπουδαιότερες ψηφίδες αυτού του μωσαϊκού δεν είναι άλλες από τις προστατευόμενες περιοχές της ελληνικής επικράτειας.


Tι είναι όμως οι προστατευόμενες περιοχές;

Είναι οι περιοχές που φιλοξενούν τα πλέον μοναδικά, ευαίσθητα και πολύτιμα στοιχεία του φυσικού μας πλούτου. Οι προστατευόμενες περιοχές είναι ουσιαστικά τα διαμάντια της ελληνικής φύσης και προβλέπονται από την εθνική, την ευρωπαϊκή και τη διεθνή νομοθεσία. Δημιουργούν ένα δίχτυ προστασίας για τη βιοποικιλότητα της χώρας μας και ίσως το τελευταίο καταφύγιό της.
Το Δάσος της Δαδιάς, η γη των αρπακτικών αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εθνικά πάρκα της χώρας.
© A. Bonetti / WWF Ελλάς
Η Ελλάδα έχει θεσπίσει εθνικά πάρκα, περιοχές προστασιας της φύσης, και περιοχές απόλυτης προστασίας, ενώ έχει συμπεριλάβει περιοχές στο δίκτυο Natura 2000 (βάσει των οδηγιών για τα άγρια πουλιά (2009/147/ΕΚ) και για τους οικοτόπους (92/43/ΕΟΚ). Επιπλέον, έχει ορίσει περιοχές προστασίας βάσει διεθνών συμβάσεων. Στο σύνολό τους, μαζί και με άλλες κατηγορίες προστατευόμενων περιοχών, όπως οι Εθνικοί Δρυμοί που έχουν οριστεί από τον Δασικό Κώδικα, συνθέτουν το Εθνικό Σύστημα Προστατευόμενων Περιοχών. 


Τι κάνει το WWF Ελλάς;

Το WWF Ελλάς επιδιώκει και προωθεί ένα αποτελεσματικό εθνικό σύστημα προστατευόμενων περιοχών, στο πλαίσιο ενός λειτουργικού συστήματος προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος της Ελλάδας. Οι παρεμβάσεις επίσης σε επίπεδο πολιτικής ως προς το φυσικό περιβάλλον είναι πολλαπλές, αφού έχουμε καταθέσει συγκεκριμένες και ολοκληρωμένες προτάσεις ως προς την προστασία των δασών, ενώ προωθούμε μία πραγματικά βιώσιμη αλιεία αλλά και τη γενικότερη αειφορική στροφή της ελληνικής οικονομίας, προς ένα μοντέλο που μεταξύ άλλων θα αναγνωρίζει την αξία της βιοποικιλότητας και θα συνδράμει στην προστασία της.
Εθνικό Πάρκο, NATURA 2000, περιοχή Ραμσάρ, Διασυνορακό Πάρκο: Η Πρέσπα έχει όλα τα "παράσημα" μιας Π.Π.
© A. Bonetti / WWF Ελλάς
Επιπλέον, η πολυετής και διαρκής παρουσία μας σε διάφορες οικολογικά σημαντικές γωνιές της χώρα, μας επιτρέπει να αντλούμε εμπειρία και παραδείγματα από τα προγράμματα πεδίου στον Έβρο, τη Ζάκυνθο, τη Γυάρο, τους νησιωτικούς υγροτόπους και τις Πρέσπες, έτσι ώστε να προωθούμε σε επίπεδο εθνικής πολιτικής τις θεσμικές, νομικές και διοικητικές βάσεις για την εξασφάλιση των σημαντικών αυτών περιοχών και των ειδών που φιλοξενούν.
Αν μπορούσαμε να συνοψίσουμε κάπως την πολυσχιδή μας δράση για τις προστατευόμενες περιοχές της χώρας, θα εστιάζαμε στα παρακάτω:

Επιδιώκουμε την αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας

Παρακολουθούμε σε μόνιμη βάση την εφαρμογή της νομοθεσίας. Με τις αξιολογήσεις και τις παρεμβάσεις μας, επιδιώκουμε την πιο αποτελεσματική προστασία των οικολογικά πιο σημαντικών περιοχών. Το WWF Ελλάς ενδεικτικά:
  • Παρακολουθεί την εφαρμογή σημαντικών για τη βιοποικιλότητα νομοθετημάτων, όπως είναι ο νόμος για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας (Ν 3937, ΦΕΚ Α60) και το Προεδρικό Διάταγμα για την προστασία μικρών παράκτιων νησιωτικών υγροτόπων (ΦΕΚ ΑΑΠ 229/19.06.2012).
  • Συμμετείχε το 2010 σε ομάδα εργασίας για τη διαμόρφωση της Εθνικής Στρατηγικής για τη Βιοποικιλότητα, υποχρέωση της χώρας βάσει της Σύμβασης του ΟΗΕ για τη Βιολογική Ποικιλότητα. Η υιοθέτηση της Στρατηγικής μέχρι σήμερα εκκρεμεί. 
  • Παρακολουθεί την εφαρμογή της Οδηγίας για τους οικοτόπους (92/43/ΕΟΚ).
    • Παρέθεσε, το 2007, στοιχεία για τη 2η εξαετή έκθεση  σχετικά με την  εφαρμογή της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ για τους οικοτόπους στην Ελλάδα κατά την περίοδο 2001 - 2006.
    • Συμμετείχε, τον Σεπτέμβριο του 2006, στην αξιολόγηση της εφαρμογής της Οδηγίας των Οικοτόπων στις χώρες της ΕΕ που εκπόνησε το Γραφείο Ευρωπαϊκής Πολιτικής του WWF μαζί με άλλες περιβαλλοντικές οργανώσεις. Περίληψη της έκθεσης στα ελληνικά θα δείτε εδώ.
    • Συμμετείχε στην αξιολόγηση της εφαρμογής της Οδηγίας των Οικοτόπων στα κράτη-μέλη της ΕΕ που έγινε από το Γραφείο Ευρωπαϊκής Πολιτικής του WWF τον Ιούνιο του 2001.
  • Παρακολουθεί την εφαρμογή της Σύμβασης Ραμσάρ στην Ελλάδα:
    • Στήριξε, τον Σεπτέμβριο του 2011, την πρόταση που κατέθεσε η Ελλάδα  στη Συνδιάσκεψη Μερών της Σύμβασης Ραμσάρ για ψήφισμα προστασίας των υγροτόπων της Μεσογείου.
    • Κατέθεσε, τον Νοέμβριο του 2008, υπόμνημα με αφορμή τη 10η Συνδιάσκεψη Μερών της Σύμβασης Ραμσάρ, στο οποίο περιγράφεται η ολοένα επιδεινούμενη κατάσταση του Δέλτα του Έβρου.
    • Ολοκλήρωσε, τον Φεβρουάριο του 2009, την αξιολόγηση της προστασίας και διαχείρισης των ελληνικών υγροτόπων Ραμσάρ, σε συνεργασία με άλλες δύο περιβαλλοντικές οργανώσεις.
    • Μετά από την παρέμβαση του WWF στα ψηφίσματα των συναντήσεων, το 2005, το 2008 και το 2012, η Ελλάδα κλήθηκε να ενημερώσει τη Γραμματεία της Σύμβασης για τις δράσεις που έχει αναλάβει για τη διατήρηση των Υγρότοπων Ραμσαρ.
    • Ετοίμασε τον Οκτώβριο του 2005, με αφορμή την 9η Συνδιάσκεψη Μερών της Σύμβασης Ραμσάρ υπόμνημα προκειμένου να τραβήξει την προσοχή της διεθνούς κοινότητας στα προβλήματα των ελληνικών υγρότοπων και να ασκήσει πίεση για την επίλυσή τους:
  • Συμμετέχει σε δημόσιες διαβουλεύσεις για τον χαρακτηρισμό προστατευόμενων περιοχών. Διαβάστε τις παρεμβάσεις μας.
  • Διαβάστε επίσης τις ετήσιες εκθέσεις του WWF για την εφαρμογή της νομοθεσίας.
Τα Σεκάνια έχουν οριστεί ως ζώνη απολύτου προστασίας (Α1) με τη σύσταση του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου.
© A. Bonetti / WWF Ελλάς

Καταθέτουμε τεκμηριωμένες προτάσεις για το εθνικό σύστημα προστατευόμενων περιοχών

Ο χαρακτηρισμός μιας περιοχής ως προστατευόμενης είναι μόνο το πρώτο βήμα για την προστασία των πολύτιμων αυτών θυλάκων βιοποικιλότητας. Απαιτείται ένα ολοκληρωμένο και λειτουργικό σύστημα προστατευόμενων περιοχών που θα εξασφαλίζει την προστασία, τη διαχείριση και τη φύλαξή τους. Το σύστημα αυτό πρέπει να είναι μέρος ενός συνολικού συστήματος προστασίας της φύσης. Για τον λόγο αυτό το WWF Ελλάς:


Πιέζουμε και συνδράμουμε για την επαρκή και διαφανή χρηματοδότηση του εθνικού συστήματος προστατευόμενων περιοχών

Οι ανάγκες των προστατευόμενων περιοχών είναι πολλές και απαιτούν πόρους για να ικανοποιηθούν. Είναι όμως αδύνατον οι ανάγκες αυτές να καλυφθούν μόνο από ενέργειες των σχημάτων διαχείρισης για αναζήτηση χρηματοδοτήσεων. Η αξιοποίηση των πόρων της ΕΕ αποτελεί προτεραιότητα για το WWF και για αυτόν τον λόγο:


Συμμετέχουμε σε φορείς προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος

Υπεύθυνη προγράμματος: Ιόλη Χριστοπούλου, i.christopoulou@wwf.gr, 210 3314893

4)ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ
Η προστασία της βιοποικιλότητας, η ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών, οι συμμετοχικές διαδικασίες για τη διαχείριση μιας περιοχής και την ευημερία των ανθρώπων, η προώθηση βιώσιμων παραγωγικών δραστηριοτήτων… Όλα αυτά συνιστούν την πεμπτουσία του βασικού μας οράματος που δεν είναι άλλο από την αρμονική συνύπαρξη ανθρώπου και φύσης.
Αναπτύσσουμε ολοκληρωμένη δράση σε σημαντικές οικολογικά περιοχές της χώρας, συνεργαζόμαστε, προωθούμε λύσεις για τον άνθρωπο και τη βιοποικιλότητα, επιλέγουμε τον βιώσιμο δρόμο για όλους. Επί δεκαετίες, η παρουσία μας στη Δαδιά και τις Πρέσπες αποδεικνύει ότι υπάρχει τρόπος…

Έβρος

Περισσότερα από 20 χρόνια, εργαζόμαστε στη γη των αρπακτικών, τη Δαδιά, για την προστασία μοναδικών και απειλούμενων ειδών, ταυτόχρονα όμως με την προώθηση πρωτογενών παραγωγικών δραστηριοτήτων που ωφελούν άνθρωπο και φύση. Δασοπονία και κτηνοτροφία μπορούν να γίνουν με βιώσιμο τρόπο, να φέρουν εισόδημα και ανάπτυξη στην τοπική κοινωνία, αλλά και να συνεισφέρουν σημαντικά στην οικολογική ισορροπία της περιοχής, συντηρώντας το απαραίτητο μωσαϊκό βλάστησης και παρέχοντας τροφή στους απειλούμενους γύπες της Δαδιάς.

Πρέσπες

Οι Πρέσπες αποτελούν ακόμη ένα εξαιρετικό παράδειγμα συνολικής και βιώσιμης διαχείρισης μιας περιοχής. Επιμένουμε στην υποστήριξη της Εταιρίας Προστασίας Πρεσπών, με στόχο την εξέλιξη των δυνατοτήτων για ανάπτυξη πράσινης οικονομίας της ευρύτερης περιοχής αλλά και προστασίας της μοναδικής της βιοποικιλότητας.

5)ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ

Νησιωτικοί Υγρότοποι – Πλούτος ζωής στα νησιά μας…

Με περισσότερα από 3.000 μικρά και μεγάλα νησιά η Ελλάδα αποτελεί ένα μοναδικό λίκνο βιοποικιλότητας στη Μεσόγειο. Μεταξύ των οικοσυστημάτων που ανέκαθεν είχαν μέγιστη σημασία για τη γεωγραφική συνέχεια, την ποικιλία και τη συντήρηση της ζωής στα ελληνικά νησιά, ξεχωριστή θέση κατέχουν οι υγρότοποι. Πρόκειται για πραγματικές οάσεις ζωής, καθώς αποτελούν περιοχές υψηλής βιοποικιλότητας, απαραίτητες ενδιάμεσες στάσεις για εκατομμύρια μεταναστευτικά πουλιά και καταφύγια για αυτά που διαχειμάζουν, ενδείκτες της επάρκειας και της κατάστασης του νερού στα νησιά, και, εν τέλει, ένα μοναδικό περιουσιακό στοιχείο για τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Τα τελευταία χρόνια μάλιστα, ολοένα και περισσότεροι επισκέπτες έλκονται από τους υγρότοπους, όπως για παράδειγμα στη Λέσβο, για παρατήρηση ορνιθοπανίδας και άλλες δραστηριότητες, ενώ δεν θα πρέπει να παραβλεφθούν και τα οφέλη από την περιβαλλοντική εκπαίδευση. Εντυπωσιακό είναι επίσης, ότι αν και η συνολική τους έκταση είναι μικρότερη του 1% της έκτασης των νησιών της Ελλάδας, είναι εξαιρετικά σημαντικοί για την επιβίωση ενδημικών ειδών όπως το γκιζάνι της Ρόδου ή ο βάτραχος της Καρπάθου και της Κρήτης.

                                                                                                                                    Νησιωτικοί υγρότοποι – ένας πλούτος άγνωστος και απειλούμενος…

Δυστυχώς όμως, το κενό στη γνώση για τον αριθμό και την κατάσταση των υγρότοπων ήταν ιδιαίτερα έντονο στα νησιά, ενώ για την Πολιτεία, στη μεγάλη τους πλειονότητα, ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτοι. Η άγνοια και η «ανυπαρξία» των οικολογικών αυτών διαμαντιών στη συνείδηση πολιτών και Πολιτείας είχε ως αποτέλεσμα τη συνεχή υποβάθμιση και συρρίκνωσή τους.
Οι περισσότεροι από αυτούς τους υγρότοπους, είναι υποβαθμισμένοι και εξακολουθούν να υποβαθμίζονται κυρίως λόγω εκχερσώσεων, επιχωματώσεων, δόμησης, διάνοιξης δρόμων, και περιορισμού ή αποστέρησης της τροφοδοσίας τους με νερό. Κύριες αιτίες υποβάθμισης των νησιωτικών υγρότοπων υπήρξαν:
  1. η ανεπάρκεια των μηχανισμών προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος,
  2. οι ισχυρές πιέσεις από την ανάπτυξη του τουρισμού στις παράκτιες περιοχές και η δυνατότητα για την εκτός σχεδίου δόμηση
  3. η άγνοια των αρμοδίων υπηρεσιών, των αρμοδίων αρχών και των πολιτών για την παρουσία, τη σημασία και την αξία των νησιωτικών υγρότοπων.


Το WWF Ελλάς αναλαμβάνει δράση…

Για να καλυφθεί αυτό το κενό,  το WWF Ελλάς ξεκίνησε το 2004 το πρόγραμμα «Προστασία των υγρότοπων των νησιών του Αιγαίου» με το οποίο ανέλαβε την πρωτοβουλία και αγωνίζεται έκτοτε, να καταγράψει την κατάσταση και να αναδείξει τη σημασία και τις ανάγκες για τη διατήρηση των νησιωτικών υγρότοπων της Ελλάδας. Κάπως έτσι, καταφέραμε να απογράψουμε 703 υγρότοπους σε 67 νησιά του Αιγαίου και 104 σε 8 νησιά του Ιονίου πελάγους, δρομολογώντας παράλληλα και μια σειρά δράσεων για την προστασία τους.
Μέσα σε 8 χρόνια καταφέραμε να απογράψουμε 703 υγρότοπους σε 67 νησιά του Αιγαίου και 104 σε 8 νησιά του Ιονίου πελάγους.
© WWF Ελλάς
Η υλοποίηση όλων αυτών των δράσεων έγινε δυνατή κατά κύριο λόγο χάρη στη διαρκή υποστήριξη του ιδρύματος MAVA και των υποστηρικτών του WWF Ελλάς.

Υγροτόπιο

803 υγρότοποι, 75 νησιά, 9 χρόνια δουλειάς, χιλιάδες φωτογραφίες, 104.000 στρέμματα υγροτοπικών εκτάσεων, τεράστιος όγκος γεωγραφικής και όχι μόνο πληροφορίας… σε ένα μόνο κλικ!
Αυτό είναι το Υγροτόπιο, ο νέος διαδικτυακός τόπος του WWF Ελλάς που αποσκοπεί στην ενημέρωση και παροχή περιβαλλοντικής πληροφορίας, σχετικά με τους νησιωτικούς υγρότοπους. Μέσα από μία δυναμική βάση δεδομένων, ο χρήστης έχει πλέον τη δυνατότητα για ένα διαδικτυακό ταξίδι στα νησιά της χώρας μας και πιο συγκεκριμένα, στα πλέον απειλούμενα οικοσυστήματά τους, τους υγρότοπους. Έτσι, όλοι οι πολίτες αλλά και ειδικότερα όσοι ασχολούνται με την εκπαίδευση, την έρευνα, την προστασία και τη διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος της Ελλάδας, αποκτούν ένα χρήσιμο εργαλείο πληροφορίας για τα οικολογικά αυτά διαμάντια, εμπλουτισμένο με στατιστικά, γεωγραφικά και άλλα δεδομένα, χαρτογραφικές απεικονίσεις, καθώς και αντιπροσωπευτικές φωτογραφίες.
Με το Υγροτόπιο λοιπόν, το WWF Ελλάς παρέχει ένα χρήσιμο εργαλείο στα χέρια πολιτών, φορέων και αρμόδιων υπηρεσιών στη μάχη για ουσιαστική προστασία των νησιωτικών υγρότοπων, επιδιώκοντας τη συμβολή τους στην ορθολογική διαχείριση των ευθραύστων αυτών οικοσυστημάτων.

Δίκτυο Εθελοντών για την παρακολούθηση των υγρότοπων

Οι «προστάτες των υγροτόπων» ελέγχουν συχνά το Ph στο νερό του υγρότοπου που έχουν αναλάβει να παρακολουθούν. Οι μετρήσεις αυτές αναλύονται στη συνέχεια από την επιστημονική μας ομάδα στο Ηράκλειο Κρήτης.
© WWF Ελλάς
Για την έγκαιρη διάγνωση υποβαθμιστικών ενεργειών και την άμεση ενημέρωση της ερευνητικής ομάδας του προγράμματος, αναπτύχθηκε σταδιακά ένα δίκτυο εθελοντών, σε 6 νησιά του Αιγαίου (Λήμνος, Λέσβος, Πάρος, Άνδρος, Σκύρος, Κως). Οι εθελοντές, μετά από σχετική εκπαίδευση, επισκέπτονταν υγρότοπους, ελέγχοντας την κατάστασή τους και ενημερώνοντας την ερευνητική ομάδα. Στην Κρήτη, η παρακολούθηση των υγρότοπων ήταν πιο εντατική καθώς το γραφείο του προγράμματος είναι εγκαταστημένο στο Ηράκλειο. Η παρακολούθηση, στο νησί, αρχικά γινόταν από τα μέλη της ομάδας του προγράμματος με τη βοήθεια μεμονωμένων ευαισθητοποιημένων πολιτών. Από το 2011 και χάρη στην υποστήριξη του Συστήματος Coca - Cola στην Ελλάδα (Coca – Cola Τρία Έψιλον και Coca – Cola Hellas) στο πλαίσιο του περιβαλλοντικού προγράμματος «Αποστολή Νερό», αναπτύχθηκε ένα ανανεωμένο και πολύ δυναμικό δίκτυο εθελοντών, το οποίο συνέβαλε στην υλοποίηση πολλών δράσεων ευαισθητοποίησης του κοινού και των τοπικών φορέων στην Κρήτη. Η επιτυχία του προγράμματος συνέβαλε στην επέκταση του, υπό την πιο οργανωμένη αυτή μορφή πλέον, σε Πάρο και Λέσβο.


Δράσεις ενημέρωσης, προστασίας και διατήρησης και πολιτικής παρέμβασης

Για κάθε υποβαθμιστική ενέργεια που διαπιστωνόταν από τους ερευνητές του προγράμματος και τους εθελοντές του δικτύου παρακολούθησης, συντασσόταν, σε συνεργασία με τη Νομική Ομάδα Υποστήριξης Πολιτών του WWF Ελλάς, μια επιστολή με την τεκμηρίωση της υπόθεσης, την ανάλυση του νομικού πλαισίου και τη διατύπωση συγκεκριμένων ερωτημάτων προς τις αρμόδιες υπηρεσίες και αρχές. Συνολικά, αντιμετωπίστηκαν περισσότερες από 70 περιπτώσεις υποβάθμισης σε δώδεκα νησιά. Η σχετική αλληλογραφία που έχει ανταλλαχθεί μέχρι σήμερα αριθμεί περί τις 700 επιστολές. Σε αρκετές περιπτώσεις, έχουν επιβληθεί σημαντικά πρόστιμα, ενώ 5 υποθέσεις (4 στην Κρήτη και μια στην Εύβοια) με δεκάδες κατηγορουμένους, έχουν πάρει τη δικαστική οδό.
Μιλάμε με τους πολίτες και ακούμε τους προβληματισμούς τους. Τους ενημερώνουμε για την αξία των υγροτόπων της περιοχής τους, με την ελπίδα να συνταχθούν μαζί μας στον αγώνα για την προστασία τους.
© A. Bonetti / WWF Ελλάς
Παράλληλα, αξιοποιώντας τα απογραφικά και χαρτογραφικά δεδομένα του προγράμματος, το WWF Ελλάς επιδίωξε τη θεσμική προστασία των νησιωτικών υγρότοπων, σε τοπικό και εθνικό επίπεδο, με μια σειρά υπομνημάτων και παρεμβάσεων.


Προεδρικό διάταγμα

Μία εξέλιξη που μας χαροποίησε ιδιαίτερα υπήρξε το νέο θεσμικό πλαίσιο που ήρθε – με την απαραίτητη πάντα προϋπόθεση της συνεπούς εφαρμογής του – να θωρακίσει τα πολύτιμα αυτά οικοσυστήματα. Ο νόμος 3937/2011 «για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και άλλες διατάξεις» άνοιξε τον δρόμο για την προετοιμασία ενός προεδρικού διατάγματος για την προστασία των υγρότοπων, ενώ απόρροια του νόμου αυτού είναι το Προεδρικό Διάταγμα «Έγκριση καταλόγου μικρών νησιωτικών υγρότοπων και καθορισμός όρων και περιορισμών για την προστασία και ανάδειξη των μικρών παράκτιων υγρότοπων που περιλαμβάνονται σε αυτόν», που υπογράφηκε τον Ιούνιο του 2012. Σύμφωνα με αυτό, 380 φυσικοί νησιωτικοί υγρότοποι σε 59 νησιά, έκτασης μέχρι 80 στρέμματα προστατεύονται με αυστηρές διατάξεις. Ανακαλύψτε πως βιώσαμε στο WWF Ελλάς ολόκληρη την πορεία μέχρι την υπογραφή του Προεδρικού Διατάγματος.

Η ένταξη στα Σχέδια Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης (ΣΧΟΟΑΠ)

Ένα βασικό βήμα για την προώθηση της προστασίας σε τοπικό, πλέον, επίπεδο ήταν η προσπάθεια ένταξης των νησιωτικών υγρότοπων στα ΣΧΟΟΑΠ. Έτσι, το 2009 στάλθηκαν υπομνήματα στις αρμόδιες υπηρεσίες, σε όλα τα επίπεδα (κεντρικό, περιφερειακό, νομαρχιακό και δημοτικό) ζητώντας την ένταξη των υγρότοπων στα εκπονούμενα Σχέδια Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτών Πόλεων ή/και στα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια. Η ανταπόκριση των υπηρεσιών υπήρξε θετική και 69 υγρότοποι έχουν συμπεριληφθεί (μέχρι και το 2012) ως προστατευόμενες περιοχές σε ΣΧ.Ο.Ο.Α.Π. και Γ.Π.Σ. που θεσμοθετήθηκαν στην Κρήτη (48 υγρότοποι), στην Αμμουλιανή (1 υγρότοπος), στη Λήμνο (11 υγρότοποι), στην Πάρο (8) και 1 υγρότοπος στη Λέρο.
Μετά από 9 χρόνια, πολλά ξενύχτια, δεκάδες συναντήσεις, χιλιάδες χιλιόμετρα στα ελληνικά νησιά, πιέσεις και απειλές, πετύχαμε πολλές και σημαντικές νίκες. Η θεσμική προστασία 380 φυσικών υγρότοπων, η κινητοποίηση των πολιτών  και η διάχυση της γνώσης στην ελληνική κοινωνία είναι μερικές μόνο από αυτές. Οι επόμενες προκλήσεις είναι δύσκολες αλλά εμείς θα είμαστε εδώ για να συνεχίσουμε την προσπάθεια. Εσείς;
Υπεύθυνος προγράμματος:
Θάνος Γιαννακάκης, t.giannakakis@wwf.gr, 2810 328019
πηγή: www.wwf.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια :

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.